Alergie pokarmowe

Alergie nazywane są chorobami cywilizacyjnymi naszych czasów. Choć zazwyczaj nie tak niebezpieczne jak inne choroby określane mianem cywilizacyjnych, jak na przykład nowotwory, to jednak wciąż obecne i uprzykrzające życie wielu milionom ludzi na całym świecie. W skrajnych przypadkach, co na szczęście rzadko się zdarza, może nawet doprowadzić do śmierci poprzez tak silną reakcję alergiczną, że dochodzi do wstrząsu anafilaktycznego. Większość ludzi jednak cierpi z powodu mniej niebezpiecznych, a jednak wciąż nieprzyjemnych objawów, które często utrudniają życie.

Alergie mogą objawiać się w różny sposób

Mogą to być reakcje na obecne w powietrzu zanieczyszczenia, które objawiają się podobnie do przeziębienia lub mogą przybrać postać astmy. Mogą to być wykwity na skórze w postaci pokrzywki czy innych problemów. Ale mogą to być również reakcje ze strony układu pokarmowego. Te ostatnie praktycznie zawsze dotyczą alergii pokarmowych, czyli nietolerancji układu trawiennego wobec jakiegoś konkretnego składnika naszej diety.

Jedną z najbardziej powszechnych alergii pokarmowych jest nietolerancja laktozy. Czym jest laktoza? Laktoza to rodzaj cukru występującego w mleku. Występuje w każdym mleku, natomiast w różnej ilości, w zależności od rodzaju mleka. Najwięcej występuje go w mleku owczym i krowim. Rzadko zdarza się, by nietolerancja laktozy była wrodzona; zazwyczaj pojawia się w dorosłym życiu.

Najwięcej przypadków nietolerancji laktozy występuje u osób starszych

Spowodowane jest to tym, że z wiekiem zmniejsza się aktywność lub ilość enzymu odpowiedzialnego za trawienie laktozy w organizmie. Czasem jednak przyczyny nietolerancji laktozy tkwią w innej chorobie, która sprawia, że organizm zaczyna źle sobie z nią radzić.

Są to na przykład celiaklia, zespół Leśniowskiego-Crohna, różne rodzaje zapalenia jelit – wszystkie one mogą spowodować, że organizm stanie się nadwrażliwy na obecność laktozy w układzie pokarmowym. Taką nadwrażliwość może wywołać też spożywanie dużej ilości alkoholu albo przyjmowanie niektórych rodzajów leków.
Jakie są objawy nietolerancji laktozy? Jest ich wiele.

Pojawiają się do dwóch godzin od spożycia mleka czy mlecznego produktu. Laktoza niestrawiona przez nieobecność odpowiednich enzymów zalega w jelitach. Mogą przez to pojawić się różne objawy – mdłości, biegunki, wzdęcia, zbyt duża ilość gazów, bóle brzucha. Objawy nietolerancji laktozy są bardzo nieprzyjemne i kłopotliwe, na czas ich występowania mogą znacząco uprzykrzyć życie.

Jak upewnić się, że pojawiające się objawy to faktycznie nietolerancja laktozy?

Najskuteczniejszą metodą jest wykonanie szeregu badań, które potwierdzą lub obalą hipotezę, że cierpimy na nietolerancję laktozy. Badania takie może zleci lekarz. Warto je wykonać gdyż wtedy mamy pewność na co cierpimy – wiemy na pewno, że to nietolerancja laktozy i nieprzyjemne doznania które mamy to faktycznie objawy nietolerancji laktozy a nie coś innego, związanego z innym składnikiem pokarmowym znajdującym się w mleku.
Nietolerancja laktozy jest nieuleczalna. Najprostszym sposobem pozbycia się nieprzyjemnych objawów jest po prostu unikanie produktów mlecznych. W dzisiejszych czasach to nie jest trudne.

W sklepach można kupić wiele zamienników za mleko krowie, na przykład mleka roślinne, które nie zawierają składników alergennych takich jak laktoza. Są również jogurty stworzone na bazie mlek roślinnych, bezpieczne dla osób zmagających się z problemem, jakim jest nietolerancja laktozy.

Chociaż życie z nietolerancją laktozy wiąże się z pewnymi ograniczeniami i wyrzeczeniami, to jednak da się ustawić tryb życia w taki sposób, aby uniknąć nieprzyjemnych objawów związanych z tym rodzajem alergii. Wystarczy unikać produktów mlecznych i zastąpić je roślinnymi zamiennikami, które są równie smaczne, a także zdrowe.

Jak psychologowie mogą pomóc ludziom radzić sobie z alergiami pokarmowymi zagrażającymi życiu

Alergie pokarmowe mają duży wpływ na jakość życia ludzi. Stres i obawa przed reakcją potencjalnie zagrażającą życiu może spowodować, że niektóre rodziny będą musiały zwrócić się o pomoc do psychologa. Niestety, tylko kilka klinik alergologicznych w Wielkiej Brytanii oferuje usługi psychologiczne, aby pomóc tym osobom.

Przyjrzeliśmy się dwóm klinikom alergologicznym oferującym takie usługi psychologiczne dla dzieci i rodzin. Okazało się, że usługi są bardzo poszukiwane, a lekarze zgłosili w rezultacie szybką poprawę w zakresie niepokoju pacjentów.

Alergie pokarmowe obejmują reakcję układu odpornościowego na białko w żywności. Objawy mogą być od łagodnych do zagrażających życiu. Żywność najczęściej kojarzona z alergiami to orzeszki ziemne i orzechy, produkty mleczne, ryby, skorupiaki, pszenica i soja. Unikanie takich potraw może być trudne, ponieważ wiele z nich jest używanych jako składniki. Nawet jeśli nie są one składnikami, niewielkie ilości mogą nadal pojawiać się z powodu procesów produkcyjnych.

Stres i niepokój

Badania przeprowadzone w ciągu ostatnich 20 lat wykazały, że ciągłe obserwowanie tego, co jesz i nieprzewidywalny charakter reakcji alergicznych ma wpływ na jakość życia i zdrowie psychiczne ludzi. Jeśli jest to alergia dziecka, dotyczy to również rodziców. Szczególnie matki zgłaszają wysoki poziom stresu i niepokoju.

Niepokój rodziców może wzrosnąć, gdy dzieci dorastają i przejmują większą odpowiedzialność za swoje zdrowie. Nastolatki mówią, że ich alergia pokarmowa staje się większym ciężarem, gdy się starzeją i chcą wyjść z przyjaciółmi i prowadzić bardziej niezależne życie towarzyskie. Starsze dzieci i młodzież również odczuwają potrzebę bycia bardziej podobnymi do swoich przyjaciół i unikania ich alergii.

Pomimo wpływu, jaki mogą mieć alergie pokarmowe, opublikowano bardzo niewiele badań dotyczących interwencji mających na celu zmniejszenie lęku i poprawę jakości życia. Dwa badania wykazały, że terapia poznawczo-behawioralna lub CBT może być skuteczna w przypadku rodziców dzieci z alergiami pokarmowymi, szczególnie tych z wysokim lękiem. CBT to terapia mówiąca, która koncentruje się na obecnych trudnościach, w tym objawach, emocjach, zachowaniu i negatywnych myślach. Jest bardzo skuteczny w zmniejszaniu lęku i depresji. Jak dotąd nie ma opublikowanych badań dotyczących takich interwencji u dzieci lub młodzieży z alergiami pokarmowymi, więc powinno to być priorytetem.

Zarządzanie stresem

Sieć Psychologii Pediatrycznej (PPN-UK) dostarcza oparte na dowodach wytyczne dotyczące postępowania w procedurach inwazyjnych i / lub stresujących. Zawiera dobre przykłady tego, jak wiedza i umiejętności psychologiczne mogą być wykorzystane z korzyścią dla dzieci w radzeniu sobie z alergią, na przykład podczas wykonywania testów skórnych lub uczenia się, jak używać autostrzykawki z adrenaliną. Niestety dostęp do usług psychologicznych dla rodzin z alergią dziecięcą jest ograniczony.

Dwie badane przez nas kliniki alergii, które dysponują funduszami na specjalistyczne usługi z zakresu psychologii klinicznej, mieszczą się w Southampton General Hospital i Evelina London Children’s Hospital. W Southampton dokonano 40 skierowań w ciągu pierwszych 14 miesięcy świadczenia usługi. W Londynie od czasu rozpoczęcia służby dwa i pół roku temu skierowano skierowanie do nieco ponad 300 dzieci i rodzin.

Najczęstsze przyczyny skierowań to: lęk przed jedzeniem i jedzenie poza domem, problemy z jedzeniem, aby sprawdzić, czy dziecko nadal reaguje na jedzenie lub wyrosło z niego, używanie autostrzykawki z adrenaliną, trudności ze snem, niski nastrój lub poczucie własnej wartości i niepokój rodziców.

Z punktu widzenia alergologa ważną częścią rozwiązania jest dołączenie psychologów posiadających umiejętności w zakresie leczenia chorób alergicznych. Podczas typowej konsultacji dla alergologa lub pielęgniarki alergologicznej jest mało czasu na zidentyfikowanie i rozwiązanie problemów związanych z lękiem lub jakością życia.

Dając nadzieję

Dlatego w praktyce klinicznej dostęp do psychologa jest nieoceniony. Co uspokajające, klinicyści często widzą, jak pacjenci i ich rodziny szybko reagują na interwencje psychologiczne, czasem nawet po jednej konsultacji. Sesje terapeutyczne można często organizować w grupach, co jest opłacalne. Jednak biorąc pod uwagę liczbę rodzin proszących o to wsparcie i brak psychologów alergologów, bardzo niewielu zasłużonych pacjentów ma obecnie dostęp do takiej opieki.

Wydaje się, że wzrost świadomości społecznej na temat potencjalnego zagrażającego życiu charakteru alergii pokarmowych i wpływu, jaki może to mieć na życie ludzi, powoli robi różnicę. Więcej usług psychologicznych jest oferowanych w Londynie i innych częściach Wielkiej Brytanii, takich jak Leeds.